किशोरावस्थामै अधिकांश बालबालिका प्रेममा परेको भनेर झुक्किने गरेको हामीहरुले सुन्ने देख्ने गरेका छौँ । विदेशी संस्कृतिको सिको गर्नाले अझ यो समस्या बढ्दो छ । वास्तवमा किशोरावस्थाको प्रेम एक ‘इन्फ्याचुएसन’ हो भनेर विज्ञहरु बताउँछन् । इन्फ्याचुएसन’ भनेको शारीरिक आकर्षण मात्र हो। यो उमेरमा आत्माबाट प्रेम गर्ने भन्ने धारणा नै हुँदैन किशोर-किशोरीहरुलाई!

वास्तविक प्रेमले स्वास्थ्यमा निकै फाइदा गर्छ। शरीरमा सकारात्मक उर्जा भर्छ। प्रेम जुनसुकै उमेरमा पनि हुन्छ। त्यसैले ते किशोर उमेर होस्, प्रौढ वा वृद्ध, जुनसुकै उमेरमा पनि प्रेमको जालमा मान्छे सजिलै फस्न सक्छ।

प्रेम सम्बन्ध स्वस्थ छ भने त स्वास्थ्यलाई फाइदा गर्छ तर जब प्रेममा शंका अनि तनाव उत्पन्न हुन्छ त्यसलै झनै असर गर्छ। उमेर अनुसारको प्रेम र त्यसबाट उत्पन्न हुने तनाव तथा अवसादको प्रतिक्रिया भने उमेरअनुसार फरक हुन्छ। वृद्धावस्थामा हुने प्रेमको उल्झन् वा तनाव रुपमा व्यवस्थापन हुनसक्छ। किशोरकालको प्रेमले ल्याएको तनाव र उल्झन तुलनात्मक रुपमा जटिल मात्र होइन व्यवस्थापन गर्न कठिन किसिमको समेत हुनसक्छ।

किशोरकाल अनुभवको काँचो उमेर भएकाले सामान्य समस्याको परिणाम पनि जटिल हुनसक्छ। अभिभावक सचेत हुने हो भने किशोर उमेरका सन्तानलाई ब्रेकअपपछि पनि सहज अवस्थामा फर्काउन सक्छन्।

यसबारेमा अभिभावकले जान्नुपर्ने कुराहरु यस्ता छन्:

बच्चासँग खुलेर कुरा गर्नुहोस्

सानै उमेरमा प्रेम गर्ने भन्दै हप्काउनुको साटो उनीहरूसँग खुलेर कुरा गर्नुस्। यसले उनीहरु तनावबाट बाहिर आउन सक्छन्। कसरी ब्रेकअप भयो भनेर सोध्नुस् र त्यसबाट बाहिर आउने उपाय बताउनुस्। प्रेम र आकर्षणको सम्बन्ध बुझाउनुस्। किशोर कालमा हुने प्रेम वास्तविक प्रेम नभई आकर्षण हो भन्ने तर्कसहित बुझाउनुस्।

पढाइको महत्व बुझाउनुहोस्

किशोरकालमा हुने प्रेम सम्बन्ध र त्यसबाट उत्पन्न समस्याले बढाउने तनावको असरले पढाइमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्छ। आफ्ना सन्तानलाई पढाइको महत्त्वबारे सम्झाउनुस्। अहिले उमेर पढ्ने उमेर भएकाले प्रेममा भन्दा पढाइमा ध्यान दिन आग्रह गर्नुहोस्। पढाइ सक्किएपछि गरिने वा हुने प्रेम वास्तविक हुन्छ र त्यसले ल्याउने सुखद् हुने भनी बुझाउनुहोस्। प्रेमका कारण बिग्रने पढाइले जीवनमा पार्ने असरबारे केही उदाहरणसहित बुझाउनुहोस्। आफूले सम्झाउन नसके परामर्शदाताको सहयोग लिनुहोस्। पढाईमा दवाब दिने काम नगर्नुहोस् । बरु उसको अन्तरिक रुचिलाई प्रस्फुटित हुन वातावरण मिलाइदिनुहोस् ।

साथीसँग बुझ्नुहोस्

अभिभावकले थाहा पाए समस्या अझ चर्किन्छ भनेर तपाईंका सन्तानले धेरै कुरा लुकाएका हुनसक्छन्। समस्या समाधानका लागि पहिला आफ्ना सन्तानको विश्वासपात्र बन्नुहोस् या विश्वासपात्र खोज्नुहोस्। साथीसँग वा विश्वासपात्रसँग खुलेर कुरा राख्छन् भने तिनलाई घरमा बोलाउनुहोस्। साथीसँग कुरा गर्नुहोस्। आफ्ना समस्या राख्न सहजीकरण गर्नुहोस्। यसले गलत निर्णयमा पुग्नबाट रोक्न सकिन्छ।

सोखको प्रशंसा गर्नुहोस्

किशोर उमेरमा केही न केही सोख सुरु हुन्छ। कसैलाई गीत गाउन मन पर्छ, कोही गितार या यस्तै वाद्ययन्त्र बजाउन चाहन्छन्। कोही गीत, कविता लेख्न मन पराउँछन्। चित्रकलामा पनि रुचि बढ्न सक्छ। आफ्ना सन्तानले जेमा रुचि देखाएको छ, त्यसैमा अगाडि बढ्न हौसला दिनुहोस्।

प्रकृतिसँग नजिक राख्नुहोस्

बच्चाबच्चीहरुलाई प्रकृतिको काखमा बेला-बेलामा आफैं लैजानुहोस् । ट्रेकिंग, हाइकिंग आदि गराएर उनीहरुलाई प्राकृतिक आनन्दसँग जोड्नुहोस । यो गर्नाले किशोर-किशोरीहरुलाई आफैँभित्र खुशी महसुस हुन्छ अनि उनीहरु नचाहिने व्यभिचारमा फस्दैनन् ।

Share.

Comments are closed.